Mae’n bleser gennym groesawu arddangosfa ‘You Scrub Up Well’ i Oriel yr Aelwyd, sy’n arddangos gwaith celf a grëwyd gan gyfranogwyr Prosiect CF Voices. Roedd y prosiect yn gydweithrediad rhwng Tîm y Celfyddydau ar gyfer Iechyd a Lles, Elusen Iechyd Caerdydd a’r Fro, BIPCAF, Four in Four a staff Canolfan Ffeibrosis Systig Cymru Gyfan i Oedolion, Ysbyty Athrofaol Llandochau a’r Tîm Amlddisgyblaethol.
Dros y 3 blynedd diwethaf mae’r byd wedi newid i bobl sy’n byw gyda Ffeibrosis Systig (CF), ac i rai yn fwy dramatig nag eraill. Mae rhai o’r newidiadau mawr wedi digwydd oherwydd Covid-19, cyflwyno Kaftrio (triniaeth Ffeibrosis Systig newydd), ac agor uned CF newydd yn Ysbyty Athrofaol Llandochau.
Nod eithaf CF Voices oedd helpu i greu `Gwasanaeth’ CF yn y dyfodol, sy’n diwallu anghenion staff a phobl sy’n byw gyda ffeibrosis systig, a grëwyd trwy sgyrsiau agoriadol rhwng pobl â CF a’r tîm CF.
Crëwyd y gwaith celf sy’n cael ei arddangos gan Bobl sy’n Byw gyda Ffeibrosis Systig fel ymateb uniongyrchol i weithdai a sesiynau celfyddydau creadigol a gyflwynwyd gan Four in Four drwy gydol cyfnod y prosiect. Roedd y sesiynau’n archwilio pam rydym yn ymateb mewn ffyrdd penodol i ysgogiad a straen amgylcheddol, ac yn annog pobl i ymgysylltu’n emosiynol. Roedd hyn yn galluogi’r cyfranogwyr i ddefnyddio celfyddydau creadigol fel ffordd o fynegiant, gan roi cipolwg i’r gwyliwr ar eu profiad personol o gael diagnosis o CF.
Bu’r artistiaid yn gweithio gydag amrywiaeth o gyfryngau i greu’r darnau, gan archwilio fideo, ffotograffiaeth a gosodiadau, yn ogystal â ffurfiau celf traddodiadol fel peintio a darlunio. Mae ehangder y sgil sy’n cael ei arddangos yn adlewyrchu llwybrau amrywiol y celfyddydau creadigol y gellir eu cymryd i gael effaith gadarnhaol ar eich iechyd a’ch lles.
Artistiaid: Shannon James, Adam McCusker, Stephanie Rutt, Caroline Marie a Kimberly Toogood
Wedi’i churadu gan: Tamsin Griffiths a Paul Whittaker (Four in Four) a Thîm Celfyddydau ar gyfer Iechyd a Lles.
Yr hyn a wnaeth y prosiect hwn yn unigryw oedd y cyfle i weithio gyda staff CF yn ogystal â’r cleifion, gan eu cysylltu â’i gilydd fel pobl. Fel artistiaid gyda diagnosis Iechyd Meddwl, rydym yn gwybod pa mor hawdd yw hi i weld gwasanaeth trwy lygaid Claf neu Weithiwr Iechyd Proffesiynol, gan arwain at chwarae “rôl” benodol. Nod y tîm CF yw datblygu gwasanaeth gwneud penderfyniadau ar y cyd rhwng cleifion a staff sy’n cydnabod bod gan arbenigedd ei gilydd werth cyfartal. Roeddem yn rhan o’r prosiect i gyfuno ein harfer creadigol a’n profiad personol i helpu i bontio’r bwlch rhwng y cleifion a’r staff trwy newid y sgwrs a chaniatáu iddynt ddechrau edrych ar ei gilydd fel pobl. Yn lle’r cwestiwn “Beth mae Ffeibrosis Systig yn ei olygu i chi?” y cwestiwn a ofynnwyd gennym i staff a chleifion oedd, “Pwy ydych chi?”
Tamsin a Paul (Four in Four)
Mae wedi rhoi cyfle i weithwyr gofal iechyd proffesiynol ddysgu o brofiad personol y bobl hynny sy’n byw gyda CF sy’n derbyn gofal gan ein gwasanaeth, ac mae hefyd wedi rhoi llwyfan i bobl rannu eu profiad o weithio ym maes Ffeibrosis Systig. Mae tirwedd CF wedi newid yn aruthrol gyda datblygiadau diweddar mewn meddyginiaethau a gyda dyfodiad COVID-19. Mae’r broses wedi golygu ei bod yn bosibl archwilio gwaith cydgynllunio gwasanaethau ac wedi helpu i archwilio beth sy’n bwysig i bobl sy’n byw gyda CF, a sut mae eu perthynas â’r gwasanaeth CF yn esblygu wrth i dirwedd gofal CF newid.
Dr Jamie Duckers, Arweinydd Ymchwil a Meddyg Ymgynghorol mewn CF a Meddygaeth Gyffredinol
Fel Pobl sy’n Byw gyda Ffeibrosis Systig rydym yn byw dau fywyd, yn symud rhwng ysbyty a chartref mor ddi-dor, gan gyfnewid a chyflawni rolau’r claf a’r person. Pan fyddwn yn yr ysbyty gallwn deimlo fel pwnc i’w astudio ar bapur, ac yn yr eiliadau hynny nid yw ein rhyngweithio yn ein cynrychioli ni fel y bobl yr ydym. Rydyn ni’n teimlo fel fersiynau is … mwy gwelw … mwy diflas ohonom ni ein hunain. Mae ein bywydau personol ar stop; ein bywydau wedi’u llywodraethu gan linellau amser nid oes gennym reolaeth drostynt. Ond y tu allan, yn ein bywydau y tu hwnt i’r ysbyty, lle rydym yn berchen ar ein llinellau amser ein hunain, nid ydym yn teimlo’n is nac yn welw nac yn ddiflas. Rydyn ni’n fodau dynol sydd â theimladau cymhleth dwfn a bywydau llawn, gyda gobeithion, breuddwydion a llawer, llawer o ymrwymiadau.
Artistiaid CF Voices: Shannon James, Adam McCusker, Stephanie Rutt, Caroline Marie a Kimberly Toogood
